Hoe CBD werkt: het endocannabinoïde systeem

Voor de jaren ’90 begrepen wetenschappers de effecten van cannabis op het menselijk lichaam amper. Toen ze het endocannabinoïde systeem (ECS) ontdekten in de jaren ’90, begon wetenschappelijke gezondheid te veranderen. Er werd aangetoond dat alle gewervelde dieren, inclusief zoogdieren, vogels, reptielen en vissen, endocannabinoïden produceren. Het primaire doel van het ECS is ervoor te zorgen dat het lichaam de homeostase onderhoudt, hoewel het heel wat ingewikkelder is dan dat.
Geschreven door 
Diana Rangaves, PharmD, Clinical Consultant, Google Scholar.
|Laatst bijgewerkt:

Cannabis heeft twee belangrijke cannabinoïden: THC en CBD (cannabidiol). THC is de beter gekende psychoactieve cannabinoïde van cannabis, waardoor marihuana bedwelmende effecten met zich meebrengt. CBD is een niet-psychoactieve cannabinoïde, en heeft dus geen bedwelmend effect. Cannabinoïden, zoals deze in cannabis, bootsen de effecten na van de endocannabinoïden in het lichaam. Dit is voor een deel waarom ze een dergelijke interessante invloed op ons hebben.

Oorspronkelijk dachten wetenschappers dat endocannabinoïdereceptoren van het lichaam enkel aangetroffen konden worden in de zenuwen en de hersenen. Nu weten ze dat ze doorheen het hele lichaam bestaan. Ze zitten in onze huid, botten, vetweefsel, immuuncellen, hart, nieren, bloedvaten, skeletspieren, alvleesklier, lever en spijsverteringsstelsel. Zo krijgen vele lichaamsprocessen dus te maken met het ECS. Het speelt een rol in hoe we pijn ervaren, ons humeur, geheugen, slaap, huid, stress, metabolisme, eetlust, immuunsysteemfunctie en reproductieve functie. Dit verklaart waarom cannabis dergelijke uitgebreide en bijzonder therapeutische effecten lijkt te hebben. Terwijl we meer onderzoek nodig hebben om de potentiële therapeutische voordelen van het gebruik van cannabisproducten zoals CBD volledig te begrijpen, is wat we momenteel weten veelbelovend. In ieder geval bestaat er geen twijfel over dat de effecten van cannabis te maken hebben met het ECS van het lichaam.

Wat is het endocannabinoïde systeem?

Het ECS kreeg zijn naam omdat de ontdekking het gevolg was van menselijk gebruik van cannabis. Terwijl cannabis al vele duizenden jaren voor medicinale doeleinden gebruikt wordt, was het pas in 1964 dat de wetenschappers Yechiel Gaoni en Raphael Mechoulam ontdekten dat THC het primair actieve chemische bestanddeel was in cannabis. Ze noemden THC een “cannabinoïde.” De ontdekking van THC had als gevolg dat wetenschappers synthetische cannabinoïden produceerden in een poging de werking van cannabinoïden te begrijpen. Nadien begonnen wetenschappers de effecten van cannabis op de hersenen te verkennen, waarbij ze ontdekten dat THC de kracht had om stevig te verbinden met specifieke delen van het brein. Dit betekende dat THC functioneerde via receptoren in het lichaam. Uiteindelijk werd deze theorie bevestigd toen Lisa Matsuda van het National Institute of Mental Health en haar team in 1990 CB1 (of cannabinoïdereceptor 1) konden identificeren en succesvol konden klonen. Daaropvolgend identificeerden en kloonden ze een tweede, CB2. Dit zijn de twee voornaamste cannabinoïdereceptoren in het lichaam, maar niet de enige.

Endocannabinoïden en endocannabinoïdereceptoren worden aangetroffen doorheen het lichaam, en zijn verantwoordelijk voor verschillende lichaamsfuncties. Het ultieme doel van het ECS is het onderhouden van een stabiele omgeving in het lichaam, ongeacht hoe externe omgevingen die we ervaren wijzigen. Daarnaast dienen het ECS (en zijn endocannabinoïden en cannabinoïden) als een brug tussen verschillende systemen in het lichaam, waarbij ze ervoor zorgen dat allerlei soorten cellen effectief met elkaar kunnen communiceren en coördineren. Hier is een voorbeeld van hoe dit werkt. Stel dat je gekwetst bent. Op de plaats van het letsel bevinden zich cannabinoïden, die het aantal sensibilisatoren en activatoren verlagen die vrijgegeven worden uit het gekwetste gebied. Als resultaat kalmeren de zenuwen, treedt er minder ontsteking op, en wordt er minder pijn gevoeld.

Het ECS verbindt ook het lichaam met de geest door middel van hoe het inwerkt op het zenuwstelsel, immuunsysteem, en elk van de lichaamsorganen. Dit helpt verklaren hoe de mentale staat van een persoon hun fysieke gezondheid kan beïnvloeden. De toenemende legaliteit van cannabis maakt meer ruimte voor onderzoek, en bijgevolg meer kennis over hoe het ECS werkt. Huidig bewijs suggereert dat het een rol speelt in de hersenen en de vasculaire-, voortplantings- en immuunfunctie. Het heeft vooral duidelijke invloed op het geheugen, de motorische en cognitieve functie, en pijngewaarwording.

Deze functies dragen allemaal bij aan de homeostase, die zorgt voor de stabiliteit van je interne omgeving. Als een kracht van buitenaf, zoals pijn van een verwonding of koorts, bijvoorbeeld je homeostate van je lichaam verstoort, wordt je ECS geactiveerd om je lichaam terug in ideale staat te helpen werken.

Hoe het endocannabinoïde systeem werkt

Endocannabinoïden, receptoren en enzymen zijn de drie centrale componenten van het ECS.

Endocannabinoïden, oorspronkelijk endogene cannabinoïden genoemd, worden aangemaakt door het lichaam. Het verschil tussen endocannabinoïden en cannabinoïden is dat het lichaam endocannabinoïden aanmaakt, terwijl dit niet het geval is voor cannabinoïden. De twee voornaamste endocannabinoïden die op dit moment ontdekt zijn, zijn anandamide (AEA) en 2-arachidonoylglyerol (2-AG). Het lichaam maakt deze enkel aan waar nodig, en het is dus moeilijk om hun normale niveaus in het lichaam te bepalen. Ze helpen in ieder geval met de interne lichaamsfuncties, en zorgen ervoor dat ze doen waarvoor ze gemaakt zijn.

Vervolgens worden er endocannabinoïde- en cannabinoïdereceptoren aangetroffen over het hele lichaam. Het lichaam telt twee belangrijke endocannabinoïde- en cannabinoïdereceptoren, CB1 en CB2. Het merendeel van de CB1-receptoren wordt aangetroffen in het centrale zenuwstelsel (CZS), en in het bijzonder in de neocortex, basale ganglia, hippocampus, amygdala, cerebellum, hypothalamus en stratium, alle regio’s van de hersenen. Deze regio’s worden geassocieerd met heel wat belangrijke gedragsfuncties, inclusief geheugen, leren, besluitvorming, motorische – en sensorische reactie, en emotionele reacties. Het merendeel van de CB2-receptoren wordt aangetroffen in het perifere zenuwstelsel (PZS), voornamelijk in immuuncellen: in witte bloedcellen, de milt en de amandelen, en regio’s geassocieerd met ontsteking en kanker.

Wanneer endocannabinoïden verbinden met endocannabinoïdereceptoren, is dit een signaal aan het ECS dat het moet beginnen werken. Endocannabinoïden kunnen verbinden met zowel CB1 als met CB2. Welke endocannabinoïde verbindt met welke receptor en waar, zijn bepalende factoren voor de impact die deze actie heeft op een persoon. Om het concept te illustreren, is hier een voorbeeld. Endocannabinoïden verbinden met CB1-receptoren in a spinale zenuw om pijn te verzachten. Endocannabinoïden verbinden met CB2-receptoren in immuuncellen om het ECS te vertellen dat het lichaam ontsteking ondervindt, waardoor de ontsteking afneemt.

Enzymen zijn de laatste component van het ECS. Hun taak bestaat eruit de endocannabinoïden af te breken wanneer ze hun taak voltooid hebben. In het bijzonder spelen er twee enzymen een rol in dit proces. Vetzuuramide hydrolase breekt AEA af en monoacylglycerolzuurlipase breekt 2-AG af.

Hoe beïnvloeden CBD en THC het endocannabinoïde systeem?

Elke stof die het lichaam binnengaat, creëert een fysiologische reactie. Wanneer cannabinoïden zoals CBD en THC het lichaam betreden, reageren ze met de cannabinoïdereceptoren van het lichaam. THC verbindt voornamelijk met CB1- en CB2-receptoren. Het is belangrijk om te weten dat deze receptoren zich in de centrale en perifere zenuwstelsels bevinden. Hierdoor is het logisch dat het consumeren van THC de waarneming, het geheugen en de concentratie kan veranderen, zodat mensen zich bedwelmd voelen. CBD verbindt voornamelijk met de andere receptoren van het lichaam, waar er vele van zijn. Dit verklaart waarom CBD geen intoxicatie veroorzaakt. Bovendien verandert CBD de manier waarop THC verbindt met CB1-receptoren, zodat wanneer een persoon grote hoeveelheden THC en CBD tegelijk consumeert, het bedwelmende effect van THC verzwakt wordt.

In plaats van te verbinden met cannabinoïdereceptoren, verbindt CBD met onze serotoninereceptoren, in dit is slechts een van de vele receptoren waarmee CBD reageert. Serotonine controleer zaken zoals humeur, pijnervaring en slaapfuncties. CBD verbindt ook met vanilloïde receptoren, die ontsteking en pijngewaarwording beïnvloeden. Een andere manier waarop CBD reageert met het menselijk lichaam, is door te verbinden met zogenaamde weesreceptoren. Deze spelen een rol in hoe de bloeddruk wordt geregeld, de migratie van kankercellen, de botdichtheid en de reabsorptie. Dit zijn slechts enkele voorbeelden van hoe CBD reageert met de receptoren in het lichaam, en de specifieke manieren waarop CBD ons beïnvloedt is nog steeds het onderwerp van heel wat onderzoek.

Sommige mensen geloven dat CBD verbindt met receptoren die onontdekt blijven, en dus in het mysterie van CBD’s functionaliteit. Daarnaast denken vele professionals dat CBD naast het verbinden met receptoren ook andere functies uitoefent. Het kan bijvoorbeeld de afbraak van endocannabinoïden voorkomen. Wat we alvast weten is dit. CBD lijkt zich te richten op meer dan 65 gebieden in het lichaam. De mechanismen van het lichaam zijn niet geïsoleerd. Ze overlappen, wat betekent dat de potentiële gezondheidsvoordelen van CBD uitgebreid zijn, zelfs al zijn ze momenteel onzeker.

Door het simpele feit dat CBD zoveel gebieden in het lichaam bereikt, draagt het bij aan het lopende onderzoek dat wetenschappers en onderzoekers vertrouwen geeft dat CBD wijdverspreide effecten op de gezondheid heeft. Dit gezegd zijnde, moeten we onthouden dat er nog niet veel bevestigd is over de therapeutische voordelen van de cannabinoïden THC en CBD. Wanneer je cannabis gebruikt om medische redenen, doe je dit bijgevolg nog steeds op eigen risico. Als je je zorgen maakt of als je van plan bent CBD te gebruiken voor een bepaalde aandoening, raadpleeg dan eerst je dokter. Het is momenteel niet aan te raden om cannabis te gebruiken als vervanging voor andere medicatie voorgeschreven door je dokter, vanwege het gebrek aan klinische studies die de effectiviteit ervan bewijzen.

De potentiële voordelen van CBD uitgelegd

CBD kan helpen om angst en depressie te behandelen doordat het verbindt met de serotoninereceptoren in de hersenen, die een rol spelen in het regelen van het humeur. Er bestaat een link tussen lage niveaus aan serotonine en angst. Voorbereidende studies door het National Institute of Drug Abuse (NIDA) en andere ontdekten bijvoorbeeld dat CBD angstniveaus verlaagde in de meeste deelnemers, en dat is slechts een van de vele studies met gelijkaardige bevindingen. Deze bevindingen komen overeen met heel wat anekdotische aanwijzingen.

Een van de meest gebruikelijke toepassingen van CBD is het behandelen van pijn, inclusief chronische pijn. CBD verbindt niet veel met endocannabinoïdereceptoren, ook al gebeurt dit soms, en dit is de huidige verklaring voor CBD’s geprezen pijnstillende en ontstekingsremmend gaven. Dit betekent dat CBD nuttig kan zijn voor mensen die lijden aan vele pijn-gerelateerde aandoeningen en ontstekingen, zoals artritis, diabetes, multiple sclerose, botziekten, en huidaandoeningen die geworteld zijn in ontsteking.

CBD’s ontstekingsremmende en anti-oxidatieve functies die uit zijn rol als receptoragonist voortvloeit kan mogelijk ook neurodegeneratieve aandoening helpen voorkomen, zoals Parkinson en Alzheimer.

Vele mensen gebruiken CBD ook om slaapstoornissen te bestrijden. Er werd aangenomen dat CBD kon helpen met slaapstoornissen op basis van zijn interactie met GABA- en serotoninereceptoren. GABA-receptoren verminderen de hersenactiviteit en bevorderen ontspanning, terwijl serotonine de slaap regelt. Nog een belangrijke factoor heeft te maken met de link tussen angst en moeilijk slapen. Daarom, als CBD helpt bij angst, kan het onrechtstreeks ook helpen met slaap.

Er is nog een gebied met overtuigend onderzoek met betrekking tot de therapeutische voordelen van CBD, en dat is bij epilepsie. CBD heeft aangetoond aanvallen te verminderen op basis van hoe het onvoorspelbaar vuren kan voorkomen in de natriumkanalen van het lichaam, waarbij het onvoorspelbaar vuren gekoppeld wordt aan aanvallen. In 2018 keurde de FDA zelfs een medicijn met CBD goed, genaamd Epidolex, om zeldzame en ernstige vormen van epilepsie te behandelen.

Endocannabinoïde-deficiëntie

Klinische endocannabinoïde-deficiëntie (CED) treedt op wanneer het lichaam een laag endocannabinoïdeniveau of een stoornis van het ECS heeft. Het is momenteel geen bewezen ziekte, maar een theorie die voor het eerst voorgesteld werd in 2001. Deze is gebaseerd op het concept dat verschillende hersenaandoeningen, zoals Alzheimer en Parkinson, geassocieerd worden met neurotransmitter-deficiënties. Daardoor klinkt het logisch dat een te laag endocannabinoïdeniveau zich zou manifesteren als aandoeningen via gelijkaardige voorspelbare kanalen.

Sommige experten denken dat een endocannabinoïde-deficiëntie migraines, prikkelbaredarmsyndroom en fibromyalgie kan veroorzaken. Deze drie aandoeningen hebben bepaalde gemeenschappelijke pathofysiologische trends, inclusief het feit dat ze uit diagnoses van uitsluiting bestaan, hun comorbiditeit (de symptomen van elke aandoening overlappen elkaar vaak), en het levenslange risico op het ontwikkelen van een of beide andere aandoeningen wanneer er een aanwezig is, is erg gebruikelijk.

CED behandelen is moeilijk, aangezien knoeien met het ECS betekent dat je knoeit met de homeostase van het lichaam. Daarom geeft onderzoek aan dat de beste aanpak met cannabis kan zijn, of THC en CBD, die zwakker zijn dan volledige agonisten van CB1. Volledig synthetische agonisten kunnen gemakkelijk het systeem te veel verstoren en leiden tot andere gezondheidsproblemen.

Samenvatting van de functie van endocannabinoïden

De stabiliteit van het menselijk lichaam hangt grotendeels af van het ECS. Wetenschappers weten dit, ook al blijft het ECS grotendeels een mysterie op basis van beperkte studies. Er is voortdurend onderzoek onderweg, waarbij de manieren van de ECS-functies ontdekt worden. Wanneer men rekening houdt met hoeveel ze reageren met het ECS, kunnen THC en CBD een rol spelen in de behandeling van vele gezondheidsaandoeningen. CBD komt vooral niet met ernstige bijwerkingen zoals bij andere medicatie, en het gebruik ervan als alternatieve behandeling (als de effectiviteit bewezen is), zou een ideaal scenario zijn. Bovendien hebben vele gezondheidsaandoeningen momenteel geen effectieve behandelingsopties. Het gebruik van cannabis kan in deze gevallen een potentiële oplossing bieden.

Referenties

UCLA Health. (nd.) Human Endocannabinoid System. Opgehaald uit: https://www.uclahealth.org/cannabis/human-endocannabinoid-system

Alger, B.E. (2013). Getting High on the Endocannabinoid System. Cerebrum. Opgehaald uit: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3997295/

Moore, M. (2018). How the Endocannabinoid System was Discovered. Lab Roots. Opgehaald uit: https://www.labroots.com/trending/cannabis-sciences/8456/endocannabinoid-system-discovered

Atakan, Z. (2012). Cannabis, a complex plant: different compounds and different effects on individuals. Ther Adv Psychopharmacol. Opgehaald uit: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3736954/

Mandal, A. (2019). Cannabinoid Receptors. Medical Life Sciences News. Opgehaald uit: https://www.news-medical.net/health/Cannabinoid-Receptors.aspx

Maroon, J. & Bost. J. (2018). Review of the neurological benefits of phytocannabinoids. Surgical Neurology International. Opgehaald uit: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5938896/

De Gregorio, D. et al. (2019). Cannabidiol modulates serotonergic transmission and reverses both allodynia and anxiety-like behavior in a model of neuropathic pain. Pain. Opgehaald uit: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6319597/

Ibeas. B.C. (2015). Molecular Targets of Cannabidiol in Neurological Disorders. Neurotherapeutics. Opgehaald uit: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26264914

Russo, E.B. (2016). Clinical Endocannabinoid Deficiency Reconsidered: Current Research Supports the Theory in Migraine, Fibromyalgia, Irritable Bowel, and Other Treatment-Resistant Syndromes. Cannabis and Cannabinoid Research. Opgehaald uit: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5576607/

 

 

LEES JE DIT GRAAG? DEEL DIT ARTIKEL
Diana Rangaves
Diana Rangaves
PharmD, Clinical Consultant, Google Scholar
Dr. Diana Rangaves is Doctor of Pharmacy (Pharm D). She graduated from the University of California, San Francisco and specializes in pharmacotherapy management. Diana has a broad range of acute clinical background and ambulatory care. She was an academic college professor; teaching critical thinking, ethics, pharmacology, addiction, behavior patterns, pharmacy, and nursing. As a Clinical Pharmacist, she is focused on chronic or disease state management.

Meer lezen

VOLG ONS
Belangrijke disclaimer
Alle content op de LeafReport-site, zoals tekst, grafieken, afbeeldingen en ander materiaal op de LeafReport-site, is enkel bedoeld voor informatieve doeleinden. De Content is niet bedoeld als alternatief voor professioneel medisch advies, diagnose of behandeling. Raadpleeg steeds uw arts of andere gekwalificeerde zorgverlener met al uw vragen over een medische aandoening. Negeer nooit professioneel medisch advies of stel het zoeken ernaar nooit uit vanwege iets dat u gelezen hebt op de LeafReport-site!